ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ХАЛҚ ТАЪЛИМ ВАЗИРЛИГИ 

МАКТАБГАЧА ТАЪЛИМ МУАССАСАСИ РАҲБАР ХОДИМЛАРИНИ ҚАЙТА ТАЙЁРЛАШ ВА МАЛАКАСИНИ ОШИРИШ РЕСПУБЛИКА ЎҚУВ – МЕТОДИКА МАРКАЗИ

ҚАМРАБ ОЛИНМАГАН БОЛАЛАР 
БИЛАН ИШЛАШ ВА УЛАРНИ МТМга ЖАЛБ ҚИЛИШ

(методик тавсиялар)

Тошкент – 2006 

Қисқа муддатли гуруҳ очишнинг назарий асослари

1.1. Қисқа муддатли гуруҳнинг фаолият кўрсатиши учун лозим бўлган ҳуқуқий – меъёрий хужжатлар:

Мактабгача таълим муассасаси қошида ташкил этилган қисқа муддатли гуруҳ амалдаги Намунавий Низом асосида фаолият кўрсатиб, бир қанча меъёрий хужжатларга эга бўлиши лозим. Баъзи бир Буйруқ ва Низомлар асосида қисқа муддатли гуруҳларни очиш маълум бир шарт – шароитларга боғлиқ (гуруҳларнинг сони, уларнинг турларига, педагогик жараёнда фаолият кўрсатадиган ходимлар, гуруҳнинг кун тартиби). Қуйида тахминий хужжатлар туркуми ишлаб чиқилиб, улар қисқа муддатли гуруҳи мавжуд муассасанинг ишини ташкил этишда ёрдам беради.

1. Қисқа муддатли гуруҳ Низом (Илова А).
2. Муассис томонидан аниқ муассаса қошида қисқа муддатли гуруҳни очиш тўғрисидаги буйруғи (Илова Б).
3. Муассаса томонидан аниқ таълим хизмати кўрсатилган мактабгача таълим муассасаси тўғрисидаги Устав (болалар ва ота-оналар учун бюджет томонидан белгиланган қўшимча таълим учун белгиланган ҳақ) тўлиқ тавсилоти билан.
4. Қисқа муддатли гуруҳ хизматидан фойдаланишни хоҳлайдиган ота – оналарнинг шартномалари (Илова В).
5. Қисқа муддатли гуруҳ учун сарфланадиган ҳаражатлар сметаси.
6. Штатлар рўйхати.
7. Лавозим йўриқномаси (Илова Г).
8. Мактабгача таълим муассасасида қисқа муддатли гуруҳни олиш тўғрисида Буйруқ.

2. Қисқа муддатли гуруҳни шакллантириш этаплари:

а) Қисқа муддатли гуруҳ ташкил этиладиган мактабгача таълим муассасалари шарт – шароитларини тажрибадан ўтказиш.

Қисқа муддатли гуруҳларни мактабгача таълим муассасасининг моддий – техника базасини, кадрлар билан таъминланишини, молиявий – иқтисодий базасини, педагогик жараённинг дастурий – услубий мазмуни ва ота – оналарнинг сўровларини ҳисобга олган ҳолда ташкил этилади. 
Мактабгача таълим муассасаларидаги яратилган яхши шарт – шароитлар энг сифатли таълим хизматини танлашлари ва уларни ота – оналарга таклиф этишлари мумкин. Қисқа муддатли гуруҳларни очилиши муассасанинг педагогик кенгаши хулосасига кўра, шунингдек туман халқ таълими бўлимининг руҳсати билан тажрибадан ўтказилади. Тажриба ўтказиш учун муассасанинг бир неча йўналишлари ҳисобга олинади. 
Улар: фаолият кўрсатаётган педагогик ходимларнинг машғуллиги, муассасадаги гуруҳ хоналарининг етарли бўлиши, муассасанинг предметли-ривожлантирувчи муҳити.
Мисол қилиб бирорта муассасада ўтказилган тажрибани олиш мумкин.
Мактабгача таълим муассасасида 6 гуруҳ мавжуд бўлиб, у ҳафтасига 12 соатли кун тартибида фаолият кўрсатади, ҳар бир гуруҳда 2 тадан тарбиячи, биттадан кичик тарбиячи ишлайди.бундан ташқари штатли рўйхатда қуйидаги мутахассисликлар бўйича ходимлар ишлайди: мусиқа раҳбари, жисмоний тарбия бўйича йўриқчи, катта ҳамшира, физиоҳамшира, педагог – психолог, логопед. Тарбиячиларнинг иш соати – 7 соат, ёрдамчи тарбиячининг иш соати – 8 соат, ходимлар график бўйича 1-1,5 ставкадан ишлашади.
Муассасадаги ўқув – тарбиявий жараённи олиб бориш учун доимий болалар қатновига эга гуруҳлар мавжуд бўлиб, улар: 

Доим қатнайдиган болалар гуруҳлари: 700 – 1900 гача;
Тасвирий фаолият хонаси: 900 – 1100 гача;
Мусиқа зали: 1000 – 1200 гача;
Логопед хонаси: 900 – 1200 гача ва 1500 – 1700 гача;

Мактабгача таълим муассасасининг гуруҳ хоналари ва махсус хоналар болаларнинг ёшига ва дастур талабларига мос бўлиб, болаларнинг кўп томонлама фаолиятлари учун мўлжалланган.
Ресурслар имкониятини инобатга олиб қисқа муддатли гуруҳларни очиш мумкинлигини аниқланди: улар:
Тарбиячилар ва мутахассисларнингиш жадвалига ўзгартириш киритиш, штат бўйича мутахассисларнинг эгилувчан жадвал бўйича юкламаларни аниқлаш, муассасадаги бўш хоналарни аниқлаш:

махсус хоналарни:
эрталабки 700 дан 810 гача;
кечқурун 1630 – 1630 гача;
тушда 1200 – 1500 гача бўш туришини таъминлаш.

б) Тарбиячилар, мутахассислар ва бошқа мутахассисларни қисқа муддатли гуруҳларда ишлашлари учун касб маҳоратига ўргатиш.

1. Таълим ва тарбия жараёни болаларнинг мустақил эркин фаолияти ва катталарнинг болалар билан биргаликдаги фаолияти асосида қурилади.
2. Катталар болаларнинг фаолият мазмунига ва шаклига бўлган қизиқишига суянади ва бевосита иштироки билан болаларни машғулотларга психологик зўрлашсиз жалб этади.
3. Таълим жараёни бир қанча махсус ва индивидуал йўналишлар бўйича амалга оширилади:
- Болаларнинг эркин мустақил фаолият кўрсатишлари учун муҳит яратиш (турли тараққиёт даражасига эга болаларни ўз – ўзларини бошқаришни таъминлаш). 
- Болаларни кичкина гуруҳларга бўлиб қизиқишлари ва имкониятларига қараб мулоқот шаклларига мазмун киритиш.
- Биргаликдаги турли фаолиятлари учун маълум кун тартибини ўрнатиш.
Таълим – тарбия жараёни мақсадларини амалга оширишучун болалар билан ишлайдиган тарбиячиларни махсус тайёрлаш лозим. Тарбиячи педагогик жараённи ташкил этар экан мақсадларини, қандай мақсадга эришиш мумкинлигини, гуруҳдаги ҳар бир боланинг тараққиётини педагогик-психологик ташҳис қилиш истиқболини кўришни мақсад қилиб қўйиши лозим. Педагогнинг қисқа муддатли гуруҳдаги иши давомида ота – оналарнинг бола таълим – тарбиясининг узлуксизликни таъминлаш ҳамда болаларнинг теварак – атроф билан таништириш ва мустаҳкамлашда биргаликдаги ўзаро ҳамжиҳатлигини таъминлаб бориши лозим. Кейинги услубий ёрдамнинг пойдевори сифатида педагогик ташҳис ҳисобланади ва шу асосда боланинг индивидуал тараққиёт харитаси тўлдирилади, боланинг келгусидаги тараққиёти тўғрисидаги режаларини мутахассис ва ота – оналар билан муҳокама қилинади. Бола муассасада кам вақт бўлганлиги туфайли боладаги бор қизиқиш ва имконияти тўғрисидаги маълумотларни йиғишда бир қанча қийинчиликларга дуч келинади.

Тарбиячиларни қисқа муддатли гуруҳларда ишлашга тайёрлашда қуйидагиларга аҳамият бериш лозим:

-  Янги авлодни тарбиялашда болани ривожлантиришга йўналтирилган таълим дастурларидан эркин фойдаланиб ишлашга ўргатиш; Педагогик жараённи ташкил этар экан тарбиячи ҳар бир болани ҳар томонлама ривожлантириш масаласини мақсад қилиб қўйиши лозим. 
- Бола болан мулоқотда бўлар экан, бола тараққиёти даражаси ва руҳий ҳолати тўғрисида маълумотлар тўплаши вам келгусида олиб бориладиган педагогик таъсирни, таълим – тарбиясидаги нуқсонларни йўқота бориши ва болаларнинг ота-оналари билан ишлашни ташкил этиши лозим.
- Қисқа муддатли гуруҳда ишлаётган мутахассисларнинг фаолияти бир тизимда бўлиб, ўз йўналишига қараб бола ташҳиси асосида олиб борилиши, тарбияланувчиларнинг камчиликларини йўқотиш ва болаларнинг ота-оналарига керакли маслаҳатлар бериш тариқасида олиб борилиши керак. Шунинг учун психолог, логопед ва бошқа мутахассислар ўзининг ташҳис қилиш услубига эга бўлиши, педагоглар, шифокор – педиаторлар, ота-оналар билан ҳамкорликда иш олиб боришлари, ҳар – бир бола билан индивидуал ва бутун гуруҳ билан иш олиб бориши лозим. 
- Қисқа муддатли гуруҳда ишлаётган ёрдамчи тарбиячилар бу гуруҳнинг хусусиятини билиши, таълим – тарбиявий жараённи мазмунини, мактабгача ёшдаги болаларнинг таълим – тарбияси вазифаларини, улар билан мулоқотга киришиш малака ва кўникмаларини билишлари лозим. Муассаса маъмурияти шу мақсадда шу ходимларни ўқитиш учун қисқа муддатли курсларни ташкил этиш мумкин. 
- Педагог – психологнинг иши қисқа муддатли гуруҳида олиб бориладиган таълим жараёнининг асосий йўналишларига асосан белгиланади. (Илова Е).

в) Мактабгача таълим муассасасига қатнайдиган ва муассасага қатнамайдиган болалар ота-оналари билан ишлан.

Мактабгача таълим муассасаси хизматларидан фойдаланмоқчи бўлган болаларни аниқлаш учун муассаса ходимлари бириктирилган тиббий муассаса кўрсатмаларидан фойдаланишлари мумкин.
Оилаларни рўйхатга олгандан сўнг муассаса жамоаси келишилган ҳолда бу оилаларга сўровнома олиш учун ташриф буюриши мумкин.
Ота-оналар учун бериладиган сўровноманинг намунаси (шаҳар ёки қишлоқ жойлардаги иқтисодий вазиятларни инобатга олган ҳолда олиб борилади). 

Ҳурматли ота – оналар!

Мактабгача таълим муассасаси томонидан кўрсатилиши мумкин бўлган хизматларга муносабатингизни билиш мақсадида бир неча саволларга жавоб беришингизни илтимос қиламиз. Сизнинг истакларингиз бизга муассасанинг келгусидаги турли йўналишдаги ишини ташкиллаштиришда ёрдам беради. 
1. Танлаб олган жавобингизни тагига чизинг. Қайси сабабга кўра сизнинг болангиз мактабгача таълим муассасасига бормайди.:
- соғлиғи туфайли;
- у билан шуғулланадиган уйда бор ;
- муассасанинг кундалик иш тартиби қониқтирмайди;
- умумий мактабгача таълим муассасаси шарт – шароитларида болани тарбиялаш умуман ёқмайди;
- иқтисодий томондан қийинчилик;
- бошқа сабаблар.
2. Имкониятингизга мос ҳаққа мутахассислик томонидан керакли ёрдамни олишни хоҳлайсизми?
- ҳа: ойига 100 сўм, 200 сўмдан – 500 сўмгача, соатбай ҳақ;
- йўқ;
- жавоб беришга қийналаман.
3. Агар болангизни олиб келишни хоҳласангиз, қачон ва қайси вақт:
- сайр вақтида; (10.00 дан – 12,00 гача)
- машғулот ва сайр вақтида (9.00 дан – 12,00 гача)
- қайси вақтда (кўрсатинг).
Диққатингиз учун раҳмат!
Бизнинг манзилимиз:
Бизнинг телефон:

Бир соатнингўзида муассасага борадиган болаларнинг ота-оналар ўртасида сўровнома ўтказиб, уларнинг қўшимча таълим хизматларини олиш эхтиежларини билиб олиш мумкин.
 
Мактабгача таълим муассасига қатнайдиган болаларнинг ота-оналари учун сўровнома.

Ҳурматли ота-оналар!

Бизнинг мактабгача таълим муассасида 3-7 ёшли болалар учун янги таълим хизматини  таклиф этиш имконияти мавжуд.
- Илк  ёшли болалар гуруҳи (сизга қулай бўлган вақтда)
- 3-5ёшли болалар гуруҳи:
- Болаларни мактаб таълимига тайёрлаш гуруҳи.
Биз янги дастур асосида иш олиб борамиз.
Бизнинг муассасада турли соҳадаги мутахассислар ишлайди:логопед,,психолог, силовчи, дефектолог. Бу гуруҳларда олиб бориладиган ишнинг тўлиқ мазмуни билан ота-оналаручун ажратилган доскадаги маълумотлардан ёки мактабгача таълим муассасаси мудирасидан тўлиқ маълумотларни  олишингиз мумкин.
Қабул вақти: пайшанба ва жума кунлари 16.00дан 18.00гача.
Мактабгача таълим  муассасаси қошидаги таълим хизматлари ҳақидаги эълонни йилига 2 марта, имкон қадар баҳор ва кузда очиқ эшиклар кунини ташкил этиш орқали олиб бориш мумкин.
Бу ишни тайёрлаш ва ўтказиш шартли равишда 3 босқичга бўлинади:

1. Тайёргарлик:

- Қуйидаги мазмунда ўша худудда яшайдиган аҳоли ўртасида таклифномалар тарқатиш:

Худудимизда яшовчи ҳурматли фуқаролар!

Сизларни бизнинг мактабгача таълим муассасаси билан яқиндан танишишга таклиф этимиз!
15 снтябирда соат 10.00да мактабгача таълим ёшидаги болаларнинг таълим –тарбиясига қизиқувчиларга эшигимиз очиқ.
Сизларни кутади:
Илк  ёшдаги болалар билан ўтказиладиган машғулотлар:
Мутахассисларнинг маслахати;
Муассаса маъмурияти билан учрашувлар.
Мактабгача таълим муассасасига экскурсия.

---сонли мактабгача таълим муассасасидаги очиқ эшиклар куни.
Муассаса манзилгоҳи:
Телефон:

2. Асосий қисм.

Очиқ эшиклар кунини ўтказиш дастури.

1. Жамоа билан танишув.
2. Мактабгача таълим муассасасининг таълим дастури билан таништириш.
3. Очиқ машғулотлар (9.15 – 10.15):
-	мусиқали машғулотлар (2 – кичик гуруҳ),
-	таълимий ўйин (ўрта гуруҳ),
-	нутқ ўстириш бўйича (логопедик гуруҳ).
4. Сайр (10.15 дан – 11,00 гача).
Бу ўринда тақдимот шаклини қўллаш мумкин.
ҳар бир гуруҳда гуруҳдаги болалар ҳаёти тўғрисида чиройли, қизиқ ҳикоялар, «Гуруҳ паспорти» билан таништириш, болалар гуруҳдаги ҳаёти ифодаланган расмлар, болалар ишларини кўрсатиш мумкин.

3. Якуний қисм:

Тажриба – синов ишларининг ва ота – оналар билан ўтказиладиган учрашувларнинг якунини педагогик кенгашда кўриб чиқилади (ота – оналарнинг таклиф ва мулоҳазалари, муассаса фаолиятининг ривожланиши йўлларини ишлаб чиқилди). 
Масалан: 
25-сонли мактабгача таълим муассасасида оилаларни ўрганиб чиқиш натижасида, мактабгача таълим муассасасининг таълим хизматларини кўрсатиш бўйича имкониятларини ҳисобга олган ҳолда қисқа муддатли гуруҳнинг бир қанча моделлари аниқланди. ҳар бир модель кадрлар билан, таълим – тарбиявий – услубий дастурларибилан, моддий – техник воситалар билан таъминланган. Фикр – мулоҳазаларнинг натижаси педагогик кенгаш баённомасида қайд қилинади. Педагогик кенгаш хулосасига кўра қисқа муддатли гуруҳни очиш тўғрисида буйруқ чиқарилади, педагогик кадрларнинг ишлаш вақтлари жадвали тузилади.
Бирламчи ишлаш вақти – 7.00 дан – 13.00 гача, 
Иккиламчи ишлаш вақти – 13.00 дан – 19.00 гача.
Таррбиячиларнинг ҳафта давомидаги бўш вақтлари қисқа муддатли гуруҳларнинг фаолият кўрсатишлари учун ажратилади.
Хизмат кўрсатувчи ходимларнинг ҳафтасига 40 соат ҳисобидан олинган иш жадвали: кичик тарбиячи – 8.00 дан – 13.00 гача ва 15.00 дан – 17,00 гача – кунига 1 соат ортиқча вақт ҳисобига ҳафтада 5 соатлик бўш вақт қисқа муддатли гуруҳларнинг ишини жадвал асосида йўлга қўйишга ёрдам беради. 

г) Мактабгача таълим муассасаларида фаолият кўрсатиши мумкин бўлган гуруҳларнинг турлари.
1. 1 ёшдан – 3 ёшгача бўлган болаларнинг мослашиши учун мўлжалланган гуруҳ;
2. Болаларни соғламлаштирувчи гуруҳ;
3. Болаларни мактаб таълимига тайёрловчи гуруҳ;
4. Ривожланишида нуқсони бўлган болалар учун мўлжалланган гуруҳ;
5. Дам олиш куни фаолият кўрсатадиган гуруҳ;
6. Уй тарбиячиси.

Болаларни қисқа муддатли гуруҳларга жойлаштириш қуйидаги тартибда олиб борилиши мумкин: боланинг ота –оналари аввал гуруҳ турини танлайдиган, аниқ бир гуруҳга болани қабул қилишлари учун ариза ёзадилар, ота – оналар билан тузилган шартномани имзолайдилар, боланинг соғлиғи тўғрисидаги хулосани кўрсатадилар. 
Мактабгача таълим муассасалари Низомига асосан гуруҳдаги болалар сони гуруҳ турига қараб ўзгариб туради. 

1 ёшдан – 2 ёшгача бўлган болалар учун мўлжалланган мослашиш гуруҳи. 

Мақсад: 1 ёшдан – 2 ёшгача бўлган болаларни мактабгача таълим муассасаси шарт – шароитларига мослаштириш ва илк ёшлилар мослашувчанлигини таъминлаш. 

Вазифалари: 
1. Илк ёшли болаларни мактабгача таълим муассасаси шарт – шароитларига мослашишига ёрдам бериш. 
2. Ота – оналар билан алоқа ўрнатиш, педагогик маорифни йўлга қўйиш.
3. Тенгдошлари билан мулоқатга киришиш малакасини ривожлантириш. 

Кун тартиби: 
Мослашиш жараёнига мувофиқ.
1 соатдан – то ярим кунгача 1 – кичик гуруҳга бириктириб қўйилади. Бу вақтда бола тўлиқ мактабгача таълим муассасасида қолиши назарда тутилиши мумкин. 
Қўлланиладиган услубий қўлланмалар: 
1. Мактабгача таълим муассасасида таълим – тарбия дастури;
2. М.Монтисорри дастури элементлари.

Кадрлар:
1.	Тарбиячи;
2.	Ёрдамчи – тарбиячи;
3.	Психолог;
4.	Тиббий ҳамшира.

Шарт – шароитлар:
1.	Гуруҳ хонаси;
2.	Мусиқа зали;
3.	ҳамшира хонаси;
4.	Фитобар, психолог хонаси.

Иш шакллари:
1.	Индивидуал ўтказиладиган машғулотлар.
2.	Ялпи машғулотлар;
3.	Ота – оналар учун маслаҳатлар;
4.	Ташҳис текширувлари;
5.	Болани соғломлаштирувчи ишлар. 

Изоҳ: Доим қатнайдиган болалар сони меъёрларига қараб болалар қатнови режалаштирилади. Ушбу гуруҳдаги болага умумий жадвал асосида таълим хизматлари кўрсатилиши мумкин. Гуруҳ шароитига ўрганганидан сўнг бола доим қатнайдиган гуруҳга ўтказилиши мумкин.

Болаларни мактаб таълимига тайёрлайдиган гуруҳ.

Мақсад: Мактабгача таълим ёшидаги болаларни мактаб таълимига тайёрлаш.

Вазифалари: 

1. Мактабгача таълим муассасасига бормайдиган болаларни мактаб таълимида мувафаққиятли ўқиб кетиши имкониятларини яратиш;
2. Боланинг таълим – тарбияси даврида оила, мактабгача таълим муассасаси ва мактаб ҳамкорлигини таъминлаш;
3. Болаларни билим олишга умумий ва махсус тайёргарлигини шакллантиришда биргаликда ҳаракат қилиш. 

Кун тартиби:

15.00 дан то – 17.00 гача ҳафтасига бир маротаба;
15.30 – 16.00 элементар математика машғулоти 
16.10 – 16.40 саводга ўргатиш машғулотлари.

Қўлланиладиган методикалар:

1. Мослаштирилган таълим дастури;
2. Соғломлаштирувчи дастур.

Кадрлар:

1. Тарбиячи;
2. Психолог;
3. Логопед;
4. Мусиқа раҳбари;
5. Жисмоний тарбия йўриқчиси.

Шарт – шароитлар:

1. Гуруҳ хонаси
2. Психолог хонаси
3. Логопед хонаси 
4. Жисмоний тарбия машғулоти ўтказиладиган зал
5. Мусиқа зали.

Иш шакли:

1. Ялпи машғулотлар
2. Мутахассислар билан индивидуал машғулотлар.

Бу гуруҳда асосий ишни тарбиячи олиб боради. Қисқа муддатли гуруҳ кечки соатда ишлагани учун катта ва тайёрлов гуруҳлар бирлаштирилади ва битта қолган тарбиячи ишни давом эттиради, иккинчи тарбиячи эса болаларни мактабга тайёрлаш ишини олиб боради. (Илова Е).

Соғломлаштирувчи гуруҳ.

Мақсад: 

Соғлиғи кучсизланган болаларни ҳар томонлама соғлом бўлиб етишишларида биргаликда ҳаракат қилиш, тенгдошлари жамоасига мослашишига ёрдам бериш.

Вазифалари:

1. Соғлиғи кучсизланган болаларига таълим – тарбия бериш ва ривожлантириш учун оптимал шарт – шароитлар яратиб бериш;
2. Ота – оналарга психологик – педагогик маслаҳат бериш;
3. Тенгдошлари билан мулоқотга киришиши учун шарт – шароитлар яратиш.

Кун тартиби: 
8.30 дан – то 12.00 гача ҳафтасига 5 марта 2 – 3 тадан машғулот ўтказиш.
8.30 – 9.00 гача – ўйин фаолияти.
9.00 дан – 10.30 – машғулот
10.50 – 12.00 – сайр.

Қўлланиладиган адабиётлар:
1. Таълим дастури
2. Соғломлаштирувчи дастур

Кадрлар:
1. Тарбиячи 
2. Мусиқа раҳбари 
3. Жисмоний тарбия йўриқчиси 
4. Логопед 
5. Психолог
6. Тасвирий фаолият ташкилотчиси

Шарт – шароитлар:
1. Гуруҳ хонаси
2.Мусиқа зали.
3. Спорт зали
4. Психолог хонаси
5. Логопед хонаси 
6. Музейга саёҳат

Иш шакли:
1. Бола тараққиёти ташҳиси
2. Ялпи машғулотлар
3. Индивидуал машғулотлар
4. Ота – оналар учун маслаҳатлар

Болалар ўзларининг ёш мос кунда қатнайдиган болалар гуруҳларга ташриф буюрадилар, гуруҳга бириктириш маълум тартибда олиб борилади, ҳар бир бола билан мутахассисларнинг ўтказиладиган индивидуал машғулотлари биргаликда тузилган жадвалга мувофиқ асосий иш вақтида олиб борилади. Тарбиячи барча болалар учун умумий бўлган ўқув – тарбиявий ишларни боланинг индивидуал тараққиёти дастурига амал қилиб мутахассислар билан маслаҳатлашган ҳолда олиб боради. 

Имконияти чекланган болалар билан иш олиб бориладиган гуруҳлар. 

Мақсад: 
Имконияти чекланган болаларни муассасага мослаштириш, уларга коррекцион ёрдам кўрсатиш.

Вазифалари:

1. Болаларга медико – педагогик ёрдам кўрсатиш.
2. Болаларда ўқув фаолияти кўникма – ва малакаларини шакллантириш.
3. Болаларни ахлоқий томондан тарбиялаш.
4. Ота – оналарнинг услубий – маслаҳатли қўллаб – қувватлашларини таъминлаш.

Кун тартиби:
ҳафтасига 2 марта.
13.00 – 13.30 гача – қабул, кўрикдан ўтказиш, ўйинлар.
13.30 – 14.20 гача – умумривожлантирувчи машғулотлар.
14.20 – 14.50 – мутаҳассислар билан ўтказиладиган машғулотлар.
15.00 – 16.00 – сайр 
16.00 – 16.30 – жисмоний ёки мусиқали машғулотлар

Қўлланиладиган адабиётлар

Мутаҳассисларнинг кўрсатмаларини бажариш, боланинг индивидуал имкониятларини ҳисобга олган ҳолда коррекцион – педагогик ишлар.
Мактабагача таълим ёшидаги болалар билан мусиқали ривожлантирувчи дастурни амалга ошириш. 

Кадрлар 
1. Психолог
2. Педагог – психолог
3. Логопед 
4. Мусиқали раҳбар 
5. Тасвирий фаолият ташкилотчиси
6. ЛФК - йўриқчиси

Шарт – шароитлар:
1. Ташҳис ишлари
2. Индивидуал ишлар
3. Ялпи машғулотлар 
4. Ота – оналар учун маслаҳатлар.

Бундай гуруҳларнинг фаолият кўрсатиши 2 шаклда олиб борилиши мумкин:
-	агар хоҳловчилар кам бўлса, тарбиявий ишлар алоҳида хонада олиб борилади (изостудия, мутахассислар хонаси), тарбиячилар ишлаш соатларини иқтисод қилиш мақсадида ишлаб чиқилган жадвал асосида олиб боришади (ҳафтасига 6 соат), мутахассисларга ҳақ ишлаган соатлари учун берилади (Мактабгача таълим муассасаси қошида очилган ривожланишида нуқсони бўлган болалар учун мўлжалланган қисқа муддатли гуруҳларни ташкил этиш бўйича хатига асосан).
Агар болалар мутахассисларнинг ёрдамига муҳтож бўлса, унда иш фаолияти 13.00 дан – 15.00 гача аниқ мутахассисларнинг асосий иш вақтларида уларнинг ўз хоналарида олиб борилиши мумкин. 

Дам олиш куни фаолият кўрсатадиган гуруҳлар. 

Мақсад: Қараб туриш, парвариш қилиш, мактабгача таълим ёшидаги болаларни соғломлаштириш ва уларга таълим – тарбия бериш.

Вазифалари:
1. Илк ва мактабгача ёшдаги болаларни парвариш қилиш, уларга қарашга ёрдамлашиш.
2. Ёшига муносиб болаларда таянч билимларни эгаллашларида ёрдам бериш. 
3. Болаларни ахлоқий тарбия бериш. 

Кун тартиби:
8.00 – 9.00 – Эрталабки бадантарбия, болалар ўйини, меҳнат 
9.00 – 9.40 – Бадиий – эстетик мавзудаги машғулотлар 
9.45 – 12.00 – Сайр
12.00 – Уйга қайтиш ёки (шартномага асосан тушки овқат)

Кадрлар

1. Тарбиячи 
2. Ёрдамчи тарбиячи
3. ҳамшира

Шарт – шаритлар 

1. Гуруҳ хонаси 
2. Мактабгача таълим муассасаси ҳовлиси 
3. Овқат тайёрлаш блоки

Қўлланадиган адабиётлар
Бадиий – эстетик йўналишдаги таълим – тарбиявий ишларнинг мавзули мазмуни.

Иш шакли 
1. Ялпи машғулотлар
2. Индивидуал ишлар
3. Кўнгил очар тадбирлар

Изоҳ: Дам олиш кунида фаолият кўрсатадиган гуруҳларга кунда қатнайдиган болалардан ташқари умуман қатнамайдиган болалар ҳам қабул қилинади. Бу гуруҳга болалар умумий кўрсатгичларга қараб қабул қиланади. Ходимларнинг машғуллиги уларнинг асосий иш вақтларига қараб белгиланади. (36 соат тарбиячилар учун, 40 соат ёрдамчи тарбиячилар учун ва ҳамширалар учун). Тарбиячилар жадвал асосида тахминан 2 ойда 1 марта ишлашади. Иш вақтининг тақсимланиши - ҳафтасига 4 соат. Дам олиш кунида фаолият кўрсатадиган гуруҳдаги таълимий ишларнинг мазмуни ўша куни ишлайдиган тарбиячилар томонидан аниқланади. Тарбиячилар олдиндан қайси куни ишлашларини билганликлари учун, ўз қизиқиш ва қобилиятларига таяниб болалар билан турли тадбирларни режалаштиришлари мумкин. Масалан: «Театр куни», «Қиш фаслига саёҳат», «Қизиқувчилар мактаби». 

Илова А.
Мактабгача таълим муассасаларига қатнамайдиган болалар учун таълим муассасалари қошида ташкил этиладиган қисқа муддатли гуруҳлар тўғрисида Низом

1. Умумий маълумотлар
Мазкур Низом «Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги Халқаро конвенция тўғрисидаги Низом»ни ҳаётга тадбиқ этишга йўналтирилган бўлиб, «Таълим тўғрисида»ги, Мактабгача таълим муассасалари тўғрисидаги Низомга асосланади.
1.2. Низом таълим муассасаси (турли кўринишдаги мактабгача таълим муассасалари, мактаб, боғча – мактаб мажмуаси) қошида ташкил этиладиган қисқа муддатли гуруҳларнинг ташкил этилиши ва фаолият кўрсатишини йўлга қўйиш, кейинчалик мактабгача таълим муассасасига қатнамайдиган болалар учун мўлжалланади. 
1.3. Низом таълим муассасасининг муассис билан ўзаро муносабатини аниқлайди, бу гуруҳларнинг фаолиятини, таълим – тарбиявий, тиббий – соғломлаштириш ва психолого – коррекцион жараённи ташкил этишда ёрдам беради. 
1.4. Қисқа муддатли гуруҳлар таълим муассасасининг бирламчи ташкилоти бўлиб, болани таълим олиш, ҳаётини муҳофаза қилиш, соғлиғини сақлаш, жисмоний ва руҳий тараққиётини ривожлантириш ҳуқуқини беради.
1.5. Қисқа муддатли гуруҳлари бўлган муассаса ўз фаолияти давомида «Таълим тўғрисида», Таълим муассасалари тўғрисидаги Низом ва бошқа бола ҳуқуқларининг ва қизиқишларининг ижтимоий муҳофазаси масалалари бўйича бошқа меъёрий ва ҳуқуқий хужжатларга асосланади.
1.6. Қисқа муддатли гуруҳларнинг асосий фаолияти булар:
-	болалар ҳаёти ва соғлиғининг муҳофаза қилиш;
-	болалар соғлиғи ва жисмоний ва психик тараққиётининг коррекцияси;
-	боланинг шахсий ва интеллектуал тараққиётини таъминлаш;
-	ҳар бир боланинг хиссий мувафаққияти тўғрисида ғамхўрлик қилиш;
-	мактабгача таълим билан бошланғич таълимнинг изчиллигини таъминлаш;
-	уйда тарбияланаётган болалар оилаларига ташҳисий ёрдам ва маслаҳатлар бериш;
-	мактабгача таълим муассасаларига бормайдиган болаларни мактабгача таълимни олишларига бўлган эҳтиёжларини таъминлаш мақсадида худудий ташкилотларнинг фаолиятини мослаштириш.
Гуруҳларнинг вазифа ва мақсадлари худудий ва иқтисодий ва бошқа шарт – шароитларга қараб белгиланади.

2. Таълим муассасалари қошида қисқа муддатли гуруҳларни ташкил этиш.
2.1. Қисқа муддатли гуруҳлар таълим бошқаруви муниципиал ташкилотлари буйруғи билан таълим муассасалари қошида керакли санитар – гигиеник, эпидемияга қарши барча шароитлари мавжуд, ёнғинга қарши қонун қоидаларга риоя қилинадиган, кадрлар таъминотига эга, психологик – педагогик талабларни ёритувчи шунингдек турли кўринишдаги таълим муассасалари таркибининг психологик – педагогик талабларини ёритувчи ҳуқуқий – меъёрий далолатномалар билан белгиланади.
2.2. Қисқа муддатли гуруҳлар таълим муассасалари қошида (ажратилган маблағ ҳисобида) ушбу муассасанинг раҳбарининг буйруғи билан ишнинг йўналиши ва тартиби белгиланади. (ота – оналар шартномасига асосан).
2.3. Қисқа муддатли гуруҳ ташкил этилган таълим муассасаси Уставида гуруҳнинг вазифа ва мақсадлари ёритилади.
2.4. Гуруҳнинг иш тартиби жойларнинг шарт – шароити ва аҳолининг эҳтиёжидан келиб чиқади.
2.5. Гуруҳ эгилувчан иш тартиби асосида фаолият кўрсатади: ота – оналарнинг эҳтиёжидан келиб чиқиб ташкил этилган қисқа муддатли гуруҳ ҳафтасига 2 мартадан то 5 мартагача, кунига 2 соатдан  - 5 соатгача фаолият кўрсатиши мумкин. 
2.6. Гуруҳ кундузи ёки кечқурун, керак бўлганда дам олиш ва байрам кунларида ишлаши мумкин. Гуруҳлар жамланишига қараб ўқув йили давомида очилиши мумкин. 
2.7. Гуруҳдаги болаларнинг овқатланиш кун тартиби ва сони ота – оналар билан тузилган шартномага асосан белгиланади: 2 соатдан 4 соатгача овқатланишсиз ва 4 соатда 1 маротаба овқатланишлари мумкин. (нонушта, тушки овқат, толма чой). Овқатланиш таълим муассасалари учун мўлжалланган таомнома ва овқатланишнинг пулли меъёрларига қараб белгиланади. (овқатланишнинг пулли меъёрлари асосида мактабгача таълим муассасалари учун тасдиқланган махсус таомнома).
2.8. Тиббий хизмат, болалар соғлиғининг коррекцияси муассасанинг тиббий ходимлари томонидан амалга оширилади, қайсики у муассасанинг маъмурияти сингари гуруҳ тарбияланувчилари ҳаёти ва соғлиғи учун жавобгардир. 
2.9. Гуруҳ болаларининг ташҳиси ва коррекцияси штат бўйича логопед ва психологлари томонидан олиб борилади. 

3. Гуруҳларни шакллантириш.
3.1. Гуруҳларни шакллантириш мазкур Низом ва таълим муассасалари тўғрисидаги намунавий Низомга асосланади.
3.2. Гуруҳларнинг сони ва турлари муассис томонидан кўриб чиқилиб аҳолининг эҳтиёжига қараб белгиланади. 
3.3. Гуруҳга қабул қилишда муассаса раҳбари болани тарбиялаётган оиланинг қизиқишлари билан ўртоқлашади.
Қисқа муддатли гуруҳи бор муассасалар ва ота – оналар (уларнинг ишончли вакиллари) ўртасидаги муносабат ўзаро тузилган шартнома асосида иш олиб борилади. 
3.4. Гуруҳга болалар 1 ёшдан то 3 ёшгача, 3 ёшдан 7 ёшгача (керак бўлганда илк ёшдан) тиббий кўрикдан ўтганидан сўнг қабул қилинади. 
3.5. Бир хил ёки турли ёшли гуруҳларни шакллантиришда болаларга таълим тарбия бериш каби мақсадларни амалга оширишда худудий шарт – шароитлар ҳисобга олинади:
-	бир ёки бир неча тараққиёт йўналишини (интелектуал, бадиий - эстетик) амалга оширишга мўлжалланган умумривожлантирувчи турдаги гуруҳлар;
-	жисмоний – соғломлаштирувчи гуруҳлар;
-	илк ёшдаги болаларни парвариш қилиш учун мўлжалланган гуруҳлар;
-	дам олиш ва байрам куни фаолият кўрсатадиган гуруҳлар;
-	кечаси ва туни билан фаолият кўрсатадиган гуруҳлар;
3.6. Ривожланишида нуқсони бўлган болалар таълим муассасасининг коррекция ва реабилитация ишлари учун мўлжалланган барча шароитлар мавжуд хоҳлаган йўналишига психолого – тиббий – педагогик кўрик хулосасидан сўнг қабул қилиниши мумкин.
3.7. Гуруҳларнинг қамрови гуруҳларнинг турига қараб мактабгача таълим муассасаси намунавий Низомига асосланиб белгиланади.
3.8. Болани гуруҳга қабул қилишда қуйидаги хужжатлар керак.
-	ота – оналарнинг (уларнинг қонуний вакили) аризаси;
-	боланинг эпидимиологик муҳити тўғрисида тиббий маълумот;
-	боланинг ақлий ва жисмоний тараққиётида нуқсони бўлса тиббий – педагогик комиссиянинг хулосаси;
-	боланинг соғлиғи тўғрисида маълумот;
-	ота – оналар (уларнинг қонуний вакили) билан тузилган шартнома;
3.9. Гуруҳларни шакллантиришда танлов ва тестдан ўтказиш тақиқланади.

4. Гуруҳга раҳбарлик ва уни бошқариш.
4.1. Гуруҳнинг фаолияти таълим муассасасининг маъмурияти томонидан бошқариб борилади. 
4.2. Гуруҳни бошқариш ва унга раҳбарлик қилиш мазкур намунавий Низомга асосланади.
4.3. Штат жадвали гуруҳларнинг турига қараб таълим муассасаси раҳбари томонидан тузилади ва таълим муассасасининг муассиси томонидан тасдиқланади. 
4.4. Таълим муассасасининг раҳбари ҳар бир ходимнинг мажбурияти ва вазифасини белгилаб беради.

5. Гуруҳ фаолиятини молиялаштириш.
5.1. Гуруҳ фаолиятини молиялаштириш таълимни бошқариш муниципиал ташкилотлари воситасида худудий ўз – ўзини бошқариш ташкилотлари томонидан мактабгача таълим муассасасининг турларига ва мактабгача таълим муассасасининг сарф - ҳаражатлар сметаси билан боғлиқ ҳолда амалга оширилади. 
5.2. Гуруҳнинг молиявий сарф - ҳаражатлари қуйидагича ташкил қилинади:
- Болаларга кетадиган сарф - ҳаражатлар тасдиқланган меъёрлар асосида мактабгача таълим муассасаларини молиялаштириш учун сарфланадиган маблағ ҳисобидан ажратилади.
- МТМ Уставига кўра қўшимча таълим хизматлари учун тўланадиган ота – оналар тўловларидан ва таълим фаолияти учун олинган лицензия ҳисобидан ажратилади.
- ихтиёрий закотлар ҳисобидан ажратилади.
- Хукуматнинг амалдаги Қонунчилигининг бошқа манбаалари орқали ажратилади.
5.3. Бюджетни молиялаштириш меъёрлари гуруҳларда болаларни тақсимланиши қуйидагича бўлиши мумкин:
- 1 ёшдан – 3 ёшгача – 15 та бола, 3 ёшдан – 7 ёшгача – 20 та бола.
Аралаш ёшли гуруҳда:
Турли ёшлилар – 20 та бола;
Хоҳлаган 3 хил ёшдагилар – 10 та бола.
Керакли шарт – шароитлар мавжуд бўлса ҳам, болалар сони меъёридан кам бўлиши мумкин.

6. Таълим жараёни.
6.1. Гуруҳдаги таълим жараёни болалар соғлиғи, уларнинг индивидуал имконияти, психологик тараққиётидан келиб чиқиб, мактабгача таълим муассасалари учун яратилган таълимий (коррекцион) дастур асосида олиб борилади.
6.2. Намунавий – стандарт, қўшимча, коррекцион таълимий дастурлар турли ёшдаги болалар учун мўлжалланган фаолиятлар орқали амалга оширилади. 
6.3. Гуруҳдаги таълим жараёнини ташкил этиш таълим муассасаси раҳбари томонидан тасдиқланган машғулотлар жадвали ва ўқув режаси орқали олиб борилади. 
6.4. Гуруҳнинг кун тартиби ва машғулотларининг давомлилиги таълимнинг ташкилий шаклларига мосланган ҳолда мактабгача таълим ёшидаги болаларга қўйилган максимал гигиеник талаблари юкламалари асосида олиб борилади. 
6.5. Болалар билан ишлашнинг турли шаклларидан фойдаланилади:
- индивидуал 
- гуруҳий.
6.6. Таълим муассасалари гуруҳларида ўзининг Уставида белгиланган мақсад ва вазифаларига мувофиқ таълим дастуридан ташқари қўшимча таълимий хизмат турларидан (шартнома асосида) фойдаланиш мумкин.

7. Таълимий, тиббий – соғломлаштирувчи ва психокоррекцион жараёнлари ходимларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари. 
7.1. Гуруҳнинг таълим жараёни иштирокчиларига бўлиб тарбиячилар, ота – оналар (уларнинг қонуний вакиллари), педагогик ходимлар киради. 
7.2. Гуруҳнинг ҳар бир ходимининг ҳуқуқи, социал кафолати ва мажбурияти Ўзбекистон Республикасининг Қонунчилиги, қисқа муддатли гуруҳи бўлган муассасанинг Устави, мажбуриятини аниқловчи ва касбини тавсифловчи меҳнат шартномаси белгилайди.
7.3. Ота – оналар (уларнинг қонуний вакиллар)ининг ҳуқуқ ва бурчлари таълим муассасасининг Устави асосида аниқланади. 

Муассис имзоси.

Илова Б.
Тошкент шаҳар, Шайхонтохур туман Халқ таълими бўлимига қарашли        -сонли мактабгача таълим муассасаси қошида муассис томонидан қисқа муддатли гуруҳ очиш тўғрисида 
Буйруқ 
Қисқа муддатли гуруҳларни 					- сонли 			ташкил этиш тўғрисида 

Барча болалар каби мактабгача таълим олиш ҳуқуқига эга бўлиш имкониятларини ҳисобга олган ҳолда, шунингдек Ўзбекистон Республикасида олиб борилган тажриба синов ишларининг натижаларини амалиётга тадбиқ этиш мақсадида 
Буюраман:

- сонли мактабгача таълим муассасаси қошида қуйидаги қисқа муддатли гуруҳларни ташкил этиш:
1.1. Имконияти чекланган болалар учун қисқа муддатли гуруҳ очилсин:
Гуруҳ қамрови 5-10 та бола 
Кун тартиби 1. 13.00-16.30.
Кун тартиби 2. 13.00-15.00.
1.2. 1-2 ёшли болаларни мослаштириш учун мўлжалланган гуруҳ.
Гуруҳ қамрови 5-7 та бола.
Кун тартиби эрталабдан кечгача.
1.3. Соғлиғи сустлашган болалар учун мўлжалланган гуруҳ.
Гуруҳ қамрови 5-7 та бола.
Кун тартиби 9.00-12.00.
1.4. Болаларни мактабгача тайёрлаш гуруҳи.
Гуруҳ қамрови 10-15 та бола.
Кун тартиби 15.30-17.00. ҳафтасига 1 марта.
1.5. Дам олиш кунида фаолият кўрсатадиган гуруҳ.
Гуруҳ қамрови 15-20 та бола.
Кун тартиби 8.00-12.00. Шанба кунлари.
1.6. Уй тарбиячиси.
Кун тартиби кунига 2 соат, ҳафтасига 2 марта.

2. Мактабгача таълим муассасаси раҳбарининг уқтириш хатида қайд қилинган саналарга асосланиб қисқа муддатли гуруҳлар очилсин.

3. Боланинг қисқа муддатли гуруҳда бўлиши учун тўланадиган ҳақ мактабгача таълим муассасаси ва ота – оналар ўртасида тузилган шартномага ва болани муассасада бўлиши учун белгиланган меъёрлар асосида белгиланади.

4. Педагог ва уларга хизмат кўрсатадиган хизматчиларга мактабгача таълим муассасаси томонидан режалаштирилган ҳаражатлар сметасининг йиллик молиявий ҳисоботидаги меҳнат учун тўланадиган фонд ҳисобидан ҳақ тўланади. 

5. Ушбу буйруқнинг ижро назоратини ўз зиммамда қолдираман.

Мактабгача таълим раҳбари:

Илова В.
Қисқа муддатли гуруҳ хизматларидан фойдаланишни хоҳловчи ота – оналар билан тузиладиган шартнома намунаси
- сонли мактабгача таълим муассасаси ва боланинг ота – онаси (уларнинг қонуний вакиллари) ўртасида тузилган

ШАРТНОМА

_____________шаҳар_______200   йил

Амалдаги мактабгача таълим муассасаси Уставига асосланиб, икки тарафлама: мактабгача таълим муассасаси раҳбари номидан, иккинчи тараф боланинг ота – онаси (уларнинг қонуний вакили) номидан
___________________________________________________________________________
Боланинг ота – онасининг исми, фамилияси
___________________________________________________________________________
Боланинг исми, фамилияси, туғилган йили

Икки тарафлама ушбу ҳақиқий Шартнома тузилди:

1. Болани кундузги қисқа муддатли гуруҳга қабул қилинсин.
2. Мактабгача таълим муассасаси қуйидаги мажбуриятларни ўз зиммасига олади:
2.1. Боланинг жисмоний ва руҳий соғлиғини: интелектуал, жисмоний ва шахсий тараққиётини ҳимоя қилиш ва мустаҳкамлаш; Унинг ижодий қобилият ва қизиқишларини тараққий эттириш; боланинг тараққиёти хусусиятларини инобатга олган ҳолда ҳар бир болага ижодий ёндошиш; боланинг ҳиссий мувафаққияти тўғрисида ўйлаш.
2.2. Ота- оналарнинг эҳтиёжини назарда тутган ҳолда болани муассасада бўлиши учун барча шарт- шароитларни яратиш.
2.3.  Халқ таълими вазирлиги  томонидан тавсия қилинган     таълимий дастурларга суянган ҳолда таълим жараёнида амалга оширилади.
2.4. Мактабгача таълим муассасаси қошида предметли ривожлантирувчи муҳитни яратиш лозим.(хоналар, жиҳозлар, кўргазмали – ўқув қуроллари, ўйинлар, ўйинчоқлар.).
2.5. Боланинг фаолиятини унинг ёшини, индивидуал хусусиятларини таълим дастурларининг мазмунини ҳисобга олган ҳолда олиб борилади.
2.6.  Ота- оналар (уларнинг қонуний вакиллари)нинг хоҳишларига қараб мактабгача таълим муассасалари Уставига кўра пулли таълимий хизматлар кўрсатиш.
2.7.Боланинг ўрнини қуйидаги ҳолатларда сақлаб қолиш мумкин:
- касал бўлганида;
- даволаниш вақтида;
- мактабгача таълим муассасасида карантин вақтида;
-ота- оаларнинг аризасига кўра таътил вақтида.
 2.8.Қисқа муддатли гуруҳ тўғрисидаги Низомга ва ушбу Шартномага риоя қилиш зарур.
3. “Ота- она” қуйидаги вазифаларни бажаришга мажбур:
3.1. Ушбу Шартнома ва қисқа муддатли гуруҳ Низомига риоя қилиш зарур;
3.2. Гуруҳда бўлиш вақтида тенгдошлари  билан санитар- гигиеник талабларга  жавоб бериши керак.
3.3. Мактабгача таълим муассасасини боласи муассасага келмайдиган куни тўғрисида маълумот бериши, келмаган куни учун шифокордан справка олиб келиши шарт.
3.4. Машғулот ва ўйин  учун керакли жиҳозлар билан болани таъминлаш.
4.Мактабгача таълим муассасаси қуйидаги ҳуқуққа эга:
4.1.Мактабгача таълим муассасаси бўлишига қаршилик кўрсатувчи боланинг соғлиғи тўғрисида  тиббий хулосасига кўра болани қисқа муддатли гуруҳдан четлаштирилиши мумкин.
4.2.Гуруҳга касаллиги туфайли келмаганида сабабини кўрсатувчи шифокордан справкаси бўлмаса бола гуруҳга қабул қилинмайди.
4.3. Болани оилада тарбияланиши да керакли маслаҳатлар бериб бориш.
4.4. Агар ота- она томонидан ўз мажбуриятларини ўз вақтида бажармасалар, 10 кун олдиндан огоҳлантирилган ҳолда ушбу Шартнома ўз кучини йўқотиши мумкин.
5.“Ота- она ” қуйидаги ҳақ - ҳуқуққа эга:
5.1. Таълим- тарбиявий жараёнда  иштирок этишлари, уни ташкил этишда ва шакллантиришда  ўз фикр мулоҳазаларини билдиришлари мумкин.
5.2. Ушбу Шартнома ва Устав бўйича  таълим- тарбиявий  фаолият мажбуриятларини бажаришларини талаб қилишлари;
5.3. Бола тараққиёти ва тарбияси бўйича масалалар юзасидан малакали амалий ва маслаҳатлар олишлари мумкин.
6. Шартнома қўл қўйилган вақтдан кучга киради ва икки тарафнинг розилигига қараб давом эттирилиши , ўзгартириш  ва унга қўшимчалар киритилиши мумкин.
7. Шартномага ўзгартиришлар, қўшимчалар  Илова шаклида киритилади.
8. Тарафлар мажбуриятларини  бажармаганлари учун қонуний жавобгар ҳисобланадилар.
9.  Шартнома болани мактабгача таълим муассасасида бўлганидагина  ҳақиқий ҳисобланади.
10. Шартнома икки нусҳада тузилади: бир нусҳаси мактабгача таълим муассасасида, иккинчиси боланинг ота-онасида сақланади.

- сонли МТМ___________________                  Ота- она(уларнинг қонуний  вакили)
_________________________________              И.Ш.Ф._________________________
_________________________________             паспорт№_______________________  
_________________________________             манзили_________________________ 
_________________________________             иш жойи________________________
_________________________________             мансаби_________________________

Илова Г
                            Лавозим йўриқномаси
 Қисқа муддатли гуруҳ тарбиячисининг лавозим йўриқномаси.

1. Умумий қоидалар
1.1.Қисқа муддатли гуруҳ  тарбиячиси лавозимига раҳбарнинг буйруғига асосан мактабгача таълим муассасасининг асосий педагогик ходимларидан белгиланади.
1.2. Тарбиячи “Таълим тўғрисида”ги Қонун, болалар ҳуқуқини белгиловчи Халқаро конвенцияни,  таълим- тарбияга, педагогикага оид масалалари бўйича меъёрий ва услубий тавсияларни, психологияни,  мактабгача ёшдаги болалар физиологияси ва гигиенаси, болалар  ҳаёти  ва саломатлигини муҳофаза қилиш қоидаларини, биринчи тиббий ёрдамни, тарбиявий жараённинг услубий ва назарий жиҳатларини, меҳнат қонунчилиги асослари ва меҳнатнинг илмий ташкил этиш асосларини билиши лозим.
1.3. Қисқа муддатли гуруҳ тарбиячиси муассаса раҳбарлиги остида  ишлайди ва узининг ишлари юзасидан раҳбарга ҳисобот беради.
1.4. Қисқа муддатли гуруҳ тарбиячиси  мунтазам педагогик кенгаш, услубий  бирлашмалар,  малака ошириш курслари орқали  ўзларининг малакаларини ошириб боришлари керак.

2.Қисқа муддатли гуруҳ тарбиячиларининг асосий мажбуриятлари:
2.1. Болаларнинг ҳаётий фаолиятларини, уларнинг таълим- тарбиясини режалаштиради ва ташкиллаштиради, кундалик ишларида болаларга психологик, жисмоний жиҳатидан қулай   шарт- шароитларни яратишни таъминлайди.
2.2.  Болалар  соғлиғини  сақлаш ва мустаҳкамлашни таъминлайди, уларнинг ҳаёти ва соғлиғи учун жавоб беради.
2.3. Болаларга диққат билан қарайди, уларнинг индивидуал  ҳусусиятларини  қизиқишлари ва интилишларини ўрганади.
2.4. Болаларнинг ижодий қобилиятларини ривожлантириш ва амалиётга тадбиқ этиш учун шарт- шароитлар яратади.
2.5.  Болаларнинг гуруҳга қатнаш  давоматларини текширади.
2.6. Машғулот ва ўйин давомида  болаларнинг соғлиғини кузатади ва унинг натижасини  катта ҳамширага етказади.
2.7.Ота- она ва унинг ўрнини босувчи шахслар билан таълим- тарбия мсалаларида ҳамкорликда иш олиб боради.
2.8. Педагогик кенгаш йиғилишларида иштирок этади, бошқа тарбиячиларнинг тажрибаларини ўрганади, ўзининг иш тажрибаларини умумлаштиради.
2.9.Техника ҳавфсизлиги қонун қоидаларини билиши,  ёнғин пайтида  болаларни эвакуация қилиш режасини билиши, ўтни ўчиришни билиши керак.
2.10.  Мутахассисларнинг ишларини  таълим жараёни даврида бир меъёрда олиб боришга ҳаракат қилади.
3. Қисқа муддатли гуруҳ тарбиячиси қуйидаги ҳақ- ҳуқуққа эга:
3.1. Педагогик жараённи ташкил этишда муассаса раҳбаридан ва услубчидан маслаҳат олиш;
3.2.Машғулотларга тайёрланиш вақтида услубий  адабиёт ва қўлланмалардан фойдаланиш..
3.3. Болаларни гуруҳга санитар- гигиеник кўрикдан ўтганидан сўнггина  қабул  қилиш.
3.4. Маъмурият томонидан  иш шарити яхши бўлишини  талаб қилиш.
4.Қисқа муддатли гуруҳ тарбиячисининг қуйидаги мажбуриятлари бор:
4.1. Болалар ҳаёти ва соғлиғини  муҳофаза қилиши;
4.2. Мактабгача таълим муассасаси Уставига, Ўзбекистон Республикасининг маориф тўғрисидаги дастур ва услубий  кўрсатмаларига  кўра болаларнинг таълим- тарбиясига жавобгардир.
4.3.Тиббий – кўрикдан ўз вақтида ўтиб туришларини таъминлаши.
4.4. Мактабгача таълим муассасасининг кун тартибига, меҳнат интизомига риоя қилиши, техника ҳавфсизлигини муҳофаза қилиши лозим.

  Қисқа муддатли гуруҳ ёрдамчи тарбиячисининг лавозим йўриқномаси.

1. Умумий қоидалар
1.1.Кичик тарбиячи   ва муассаса раҳбари ўртасидаги  меҳнат муносабатлари меҳнат шартномаси асосида  тузилади.
1.2. Кичик тарбиячи бевосита  хўжалик ишлари бўйича директор ўринбосарига,катта ҳамширага, тарбиячига бўйсунади.
1.3.Ўз фаолияти давомида кичик тарбиячи қуйидагилардан риоя қилади:
-	санитария ва гигиена қоидаларига риоя қилиши;
-	ички  меҳнат интизоми қоидаларига риоя қилиши;
-	 мазкур кўрсатмага риоя қилиши;
-	 мактабгача таълим муассасаси раҳбарининг буйруқ ва кўрсатмаларига риоя қилиши лозим;
1.4. Кичик тарбиячи  қуйидагиларни билиши керак:
“Хонани санитария томонидан тутиш қонун- қоидасини”, хонани йиғиштириш, асбобларни ювиш ва дезинфекция қилиш меъёрларини билиши керак.
1.5.  Қисқа муддатли гуруҳнинг кичик тарбиячиси санминимумни ўтиши керак.
      
2.Қисқа муддатли гуруҳ кичик тарбиячисининг асосий вазифалари:
2.1.Гуруҳ ва ёрдамчи хоналарни тоза ва тартибли сақлаши;
2.2. Керак бўлганда  педагогик тадбирларда иштирок этиши;
2.3. Ўйинчоқ ва қўлланмаларни ўз вақтида тозалаб туриши;
2.4. Сочиқларни ўз вақтида алматириб туриши лозим.

 3.Лавозим вазифалари;
3.1.Қисқа муддатли гуруҳнинг кичик тарбиячиси  маъмурият томонидан тасдиқланган график асосида ишлаши лозим.
3.2.“Муассасани тартибда сақлаш қонун- қоидалари”га, хоналарни йиғиштириш,  керак бўлганда асбобларни ювиш риоя қилиши лозим.
3.3.Шахсий гигиена қоидаларига риоя қилишлари лозим.
3.4. Керак бўлганда  машғулотларни ўтказиш даврида ёрдам кўрсатиши лозим.
3.5.Тарбиячи билан биргаликда  гуруҳда ривожлантирувчи муҳит яратишда иштирок этиши лозим.
3.6. Ота- оналар ва болалар билан  яхши муносабатда бўлиши лозим.
3.7.	Керак бўлганда болаларга  гигиеник ёрдам бериши керак.

4.Кичик тарбиячининг ҳақ- ҳуқуқлари:
4.1. Кичик тарбиячи   ҳавфсиз меҳнат қилиш шарт- шароитларига эга бўлиши, махсус  кийим билан таъминланиш ҳуқуқига;
4.2. График асосида  ҳар йилги меҳнат таътилига чиқиш ҳуқуқига;
4.3. Ижтимоий муҳофаза маблағларидан касаллик варақаларига ҳақ олишлари мумкин.

5.Кичик тарбиячининг маъсулиятлари:
5.1.Кичик тарбиячи  гуруҳнинг мулкини  хўжалик ишлари бўйича директор ўринбосари иштирокида  далолатнома асосида  қабул қилиб олади.
5.2. Гуруҳ хоналарини назоратсиз қолдирмайди.
5.3. Ўз лавозим  мажбуриятларига итоат қилиши, ички тартиб қонун- қоидаларига риоя қилиши,муассаса раҳбарининг буйруқларини  бажариш масъулиятини олади.

6.Лавозим бўйича қуйидагилар билан муносабатда  бўлишлари лозим.
6.1. Қисқа муддатли гуруҳнинг кичик тарбиячиси хизмат юзасидан гуруҳ тарбиячиси,катта ҳамшира, хўжалик ишлари бўйича директор ўринбосари билан ўзаро муносабатда бўлади.

 Қисқа муддатли гуруҳда қўшимча таълим  берувчи педагогларининг лавозим йўриқномаси.

1. Умумий қоидалар
1.1.Қисқа муддатли гуруҳда қўшимча таълим берувчи педагог муассаса раҳбари томонидан белгиланади ва ишдан озод этилади.
1.2.Қўшимча  таълим берувчи педагог лавозимига ўрта махсус ва олий маълумотли шахслар қабул қилинади.
1.3. Қўшимча таълим берувчи педагог  “Таълим тўғрисида”ги Қонунни, “Бола ҳуқуқлари конвенциясини, болалар педагогикаси ва психологиясини,  болалар физиологияси ва гигиенасини, ўтадиган фани ва таълим- тарбиявий ишлар методикасини, дастур ва ўқув   қўлланмаларни билиши, педагогик жараённи ёритилишига қўйиладиган талабни, таълим ва педагогиканинг тараққиёти истиқболини, меҳнатни муҳофаза қилиш ва муҳофазасини таъминлаш ва ёнғиндан сақланиш  қонун- қоидаларини  билиши керак.
1.4. Қўшимча таълим берувчи педагог маъмурий жиҳатдан муассаса раҳбариятига бўйсунади.

2.Асосий мажбуриятлари
2.1. Ўқитиладиган фаннинг хусусиятини инобатга олган ҳолда болалар таълим –тарбиясини амалга оширади.
2.2.Боланинг умумий маданиятини шакллантириш ва  такомиллаштиришда иштирок этади.
2.3. Таълим дастурини  аиалиётга тадбиқ этади.
2.4.Таълим муассасасининг Уставида белгиланган  тарбияланувчиларнинг эркинлиги ва ҳақ- ҳуқуқларига риоя қилади.
2.5. Мунтазам  ўзининг касбий маҳоратини ошириб боради.
2.6. Имкон қадар педагогик ходимлар, шунингдек  боланинг ота- онасига( уларнинг қонуний вакилларига) маслаҳат   сифатида ёрдам бериб боради.
2.7.  Меҳнатни муҳофаза қилиш, техника ҳавфсизлигини сақлаш, ёнғиндан сақланиш  қонун- қоидаларини бажариши керак.
2.8. Таълим жараёни даврида  болалар ҳаёти ва соғлиғини сақланишини таъминлайди.

3. Қисқа муддатли гуруҳда фаолият кўрсатаётган педагогнинг ҳуқуқлари
 Педагог қуйидаги ҳақ- ҳуқуққа эга:
3.1.Таълим дастурларини ишлаб чиқиш ва ҳаётга тадбиқ этишда иштирок этиш;
3.2. Таълим- тарбия  беришнинг шакл , услуб, йўлларини эркин танлаш.
3.3. Таълим жараёнини такомиллаштиришда, иш тартибини ва ота- оналар билан ишлашда ўз таклифларини бериш.
3.4.  Маъмуриятдан ишлаш учун керакли шарт- шароитларни яратиб беришни талаб қилиш.   

4.Педагогнинг масъулияти
 Педагог қуйидаги ишлар учун масъул:
4.1.Сабабсиз ўз мажбуриятини  бажармаганлиги учун меҳнат интизоми қонунчилиги томонидан жазоланиши;
4.2.Бола шахсига нисбатан  таълим- тарбия жараёнида жисмоний ёки руҳий куч ишлатиш билан боғлиқ тарбия усуллари учун  ўз вазифасидан озод этилиши мумкин.
4.3.Боланинг ҳаёти ва соғлиғини мухофаза қилиш.
4.4.Ўз вақтида тиббий кўрикдан ўтиши;
4.5.Техника ҳавфсизлиги ва ёнғиндан сақланиш қонун- қоидаларига риоя қилиши лозим.

Қисқа муддатли гуруҳда  фаолият кўрсатадиган мусиқа раҳбарининг лавозим йўриқномаси

1.Умумий қоидалар
1.1. Мусиқа раҳбарлари вазифасига олий, ўрта махсус ёки мактабгача таълим маълумотига эга шахслар муассаса раҳбари тавсиясига кўра  ишга белгиланади.
1.2.  Мусиқа раҳбари Ўзбекистон республикасининг “ Таълим тўғрисида”ги Қонунни билиши, мактабгача ёшдаги болалар педагогикаси ва психологияси асосларини, таълимий дастурни, мусиқа тарбиясининг назарияси ва методикасини, болалар мусиқий адабиётини, мусиқа асбобида мусиқий асарларни маҳорат билан ижро эта оладиган бўлиши керак.
1.3. Мусиқа раҳбари мусиқий  тарбияни мактабгача таълим муассасасининг Устави асосида; Ўзбекистон Республикаси  Таълим вазирлиги томонидан яратилган   дастурий, меъёрий кўрсатмалар орқали    олиб боришлари лозим;
1.4.Мусиқа раҳбари мактабгача таълим муассасаси раҳбарига ва  услубчига бўйсунади.

2.Асосий мажбуриятлари
 2.1.Мусиқа раҳбари болаларни мусиқавий тарбиялашда қисқа муддатли  гуруҳнинг дастурига таянади.
2.2. Мусиқали машғулотларни ўтказади ва турлихилдагитадбарларни иўтказишда фаол    қатнашади.
2.3. Болалар учун байрам ва концерт сценарийларини тузади ва уларни тайёрлаш ва ўтказиш ишларига раҳбарлик қилади, байрам учун кийим- бошларни тайёрлаш ишларида қатнашади.
2.4.Болалар билан индивидуал иш олиб боради, қобилиятли ва иқтидорли болаларни излаб топади, уларнинг  қобилиятларини тараққий эттириш ишларида фаол қатнашади.
2.5.Мусиқа раҳбари тарбиячилар билан биргаликда  мусиқали ўйинларни,  ҳамма билан биргаликда айтиладиган ашулаларни,шунингдек болаларни мусиқали асбобларда  мусиқа ижро этишни ўргатади.
2.6. Болаларни мусиқа тарбияси  бўйича  ота- оналарга маслаҳатлар беради.
2.7.  Мусиқа раҳбари  гуруҳда маданий – маърифий ишларни  ташкил этади.

Илова Д
 Қисқа муддатли гуруҳларда  таълим- тарбиявий ишларни ташкил этиш.

  Қисқа муддатли гуруҳ  ижтимоий ва социал  жиҳатидан боланинг ҳар томонлама тараққий этиши ва ривожланиши учун  барча шарт- шароитларни яратиши лозим. Болаларга бериладиган таълим- тарбия мазмуни Халқ таълими вазирлиги томонидан тавсия этилган таълим дастури асосида олиб борилиб, мактабгача таълим концепциясини амалга оширишга йўналтирилган бўлиши лозим.
 Болаларнинг қобилиятларини ўстириш ва таълим- тарбия бериш  уларнинг қизиқишлари ва индивидуал хусусиятларидан, шунингдек оила эҳтиёжларидан келиб чиқади.
 Таълим- тарбиявий жараён  болаларнинг турли- туман фаолиятларини ўз ичига олади, қайсики  бу жараёнлар педагог томонидан ялпи, гуруҳларга ва индивидуал машғулотларни ташкил этиш воситасида ташкил этилади. Турли ёшли болаларнинг ҳамкорлиги болалар ўртасидаги мулоқот  асосида шаклланади ва бу ҳамкорлик ўзаро хис-туйғуларни тараққий эттиради, бу эса болаларнинг ўзаро муносабатларни йўлга қўйишга ёрдам беради.
 Оила билан олиб бориладиган ижтимоий- педагогик ишларга алоҳида аҳамият берилади, бу эса ота- оналарни таълим- тарбия жараёнини ташкил этишда фаол иштирок этишига, болалар билан  ўзаро бир- бирлари билан биргаликда фаол иштирок этишга    ҳаракат қилишга  ўргатади, болалар таълим- тарбияси борасида ота- оналарга маслаҳат беришга ёрдам беради.

 Мактабгача таълим муассасаларига бормайдиган болаларнинг психологияси.

Педагог- психолог мактабгача таълим муассасасига бормайдиган болалар биланишлаши лозим, бу эса болани оилада тарбиялашнинг янги шаклидир.
Педагог- психологнинг асосий вазифаси оилада тарбияланаётган болалар билан ташҳис, коррекцион ва маслаҳат тариқасида  ёрдам кўрсатишидан иборат.
Болаларнинг яшаш шароити, оила ва боланинг хусусиятлари  билан танишади, оила ва мактабгача таълим муассасаси ўртасида бир восита сифатида ўз фаолиятини кўрсатади.
Қайси қисқа муддатли гуруҳга мансублигини ва қайси иш шаклини олиб бориш кераклигини аниқлайди.

 Педагог- психологнинг намунавий иш мазмуни.

Илк ёшли болаларни гуруҳга мослашишини кузатиш даврида:
Ота- оналарга болаларнинг ёш хусусиятлари  тўғрисида тўғри тасаввурга эгаэга бўлишларини шакллантиришда маслаҳат тариқасида ёрдам кўрсатиш.  
Мактабгача таълим  муассасасига кўникиши силлиқлик билан ўтишида болалар билан индивидуал иш олиб бориш.
Нутқ ва сенсор жиҳатидан  ривожланишларида болалар билан турли махсус машғулотларни ўтказиш.
Илк ёшли болалар билан ишлаш шаклларини йўлга қўйиш.

Болаларни мактабга  тайёрлаш гуруҳида:
Катталарга  болалар тараққиёти, уларнинг таълим- тарбияси ва мактабга тайёрлаш  масалалари юзасидан маслаҳатлар ва кўрсатмалар  бериш.
Болаларнинг индивидуал хусусиятлари, интеллектуал қобилиятлари, хиссий туйғуларини аниқлаш мақсадида ташҳис ўтказиш.
Мунтазам равишда болалар мулоқот малакаларини тараққий  эттиришга йўналтирилган психологик машғулотлар ва тренингларни ўтказиб бориш.

 Дам олиш кунида фаолият кўрсатадиган гуруҳларда:

 Болалар кайфиятини кўтариш учун лозим бўладиган шарт- шароитларни яратиш, турли таълимий ўйинларни ташкил этиш, психологик ҳолатни енгиллаштирувчи  машғулотлар ўтказиш.
Тренинглар ўтказиш даврида болаларнинг мулоқотга киришиш қобилиятини шакллантириш, бола сифатларининг ижтимоий шаклланишига ёрдам бериш.
 Болалар ва ота- оналар билан ўзаро муносабатларини мустаҳкамлаш мақсадида тадбирлар ўтказади. 

 Имконияти чекланган болалар гуруҳида
Психологик  ташҳис  асосида мактабгача таълим муассасасидаги  болаларни ўз йўналишларини аниқлашга ёрдам беради.
 Болаларнинг ёш хусусиятлари ва тараққиётини ҳисобга олган ҳолда болаларнинг индивидуал харитасини ишлаб чиқишда қатнашади.
 Бола тараққиётидаги коррекцион- ривожлантирувчи тадбирлар истиқболини аниқлайди
 Уйда ота- оналарнинг бола билан ишлаш йўналишларини аниқлаб беради.    
 Ота- оналар билан уларнинг педагогик маҳоратини ошириш учун суҳбатлар ва маслаҳатлар уюштиради.

Илова Е.
 Мактабгача таълим муассасаси қошида қисқа муддатли гуруҳ очиш тўғрисида

                   Тошкент шаҳар - сонли мактабгача таълим муассасаси
  
                                                   Буйруқ №
“Қисқа муддатли гуруҳни ташкил этиш  тўғрисида”               10 октябр 2005   йил

Болаларни мактабгача таълимни  олишдек бир хилда ҳуқуққа эга бўлган болаларни (  мактабгача таълим муассасага, мактаб қошидаги мактабгача таълим бўлимларига борадиган ва бормайдиган), мактабгача таълимнинг турли шаклларини танлашга ҳақли бўлишларини , ота- оналарнинг муассаса учун  тўлайдиган ҳақлари ота- оналарни қондиришини инобатга олган ҳолда, шунингдек  Тошкент шаҳрининг  Халқ таълими бўлимининг           2005 йил            - сонли буйруғига биноан 
 “ - сонли мактабгача таълим муассасаси  қошида қисқа муддатли гуруҳ очилиши тўғрисида” 
                                                  Буюраман:
1.  – сонли мактабгача таълим муассасаси қошида кундузги  қисқа муддатли гуруҳ очилсин.
2. Қисқа муддатли гуруҳлар таълим- тарбия ,  интеллектуал тараққиёт, 1,5 ёшдан 7 ёшгача болаларни парвариш қилиш ва соғлиғини сақлашни таъминлайди.
3. Қисқа муддатли гуруҳлар қисқа муддатли кун тартибини инобатга олган ҳолда “Учинчи мингйилликнинг боласи” таянч дастурига таянган ҳолда  вариатив дастурлардан фойдаланиши мумкин.
4. Қисқа муддатли гуруҳнинг асосий мақсади ва вазифалари қуйидагилардир:
- мактабгаа таълим  муассасага борадиган ва бормайдиган  болаларни мактабгача таълимни олиш имконига эга қилиш, мактабгача ва бошланғич таълимни изчиллигини таъминлаш мақсадида имкон қадар кўпроқ болаларни жалб қилиш;
- ота- оналар томонидан болани муассасада бўлиши учун тўланадиган ҳақ  ота- оналар томонидан танланиши, шунингдек  турли ижтимоий шароитда яшовчи оилаларни қониқтириши;
- болалар соғлиғини сақлаши ва муҳофаза қилиши;
- болани жисмоний, ақлий,  шахсий тараққиётини таъминлаш;
- болани ҳар тарафлама камол топтириш учун оила билан ҳамкорликда иш олиб бориш.
5. Қисқа муддатли гуруҳ кун тартибини тасдиқлаш.

Имконияти чекланган болалар учун мўлжалланган гуруҳ:
Гуруҳга қабул қилиниши лозим бўлган болалар сони 5-10 бола.
Кун тартиби 1.13.00-16.30.
Кун тартиби 2.13.00-15.00.
 
1 ёшдан-2 ёшгача болаларнинг мослашиши учун мўлжалланган гуруҳ:
Гуруҳга қабул қилиниши лозим бўлган болалар сони 5-7 та бола.

Кечгача фаолият кўрсатадиган гуруҳ.

 Кўзида нуқсони бўлган болалар учун мўлжалланган гуруҳ.
Гуруҳга қабул қилиниши лозим бўлган болалар сони 5-7 та бола.
Кун тартиби 9.00- 12.00.
Болаларни мактаб таълимига тайёрлаш учун мўлжалланган гуруҳ.
Гуруҳга қабул қилиниши лозим бўлган болалар сони 10-15 та бола.
Кун тартиби 15.30- 17.00 ҳафтасига 1 марта.

Дам олиш куни фаолият кўрсатадиган гуруҳ.
Гуруҳга  қабул қилиниши лозим бўлган болалар сони 15-20 та бола.
Кун тартиби 8.00- 12.00  ҳар шанба куни.
6.  Катта тарбиячига:
-	ўз иш режасини ишлаб чиқиш,  қисқартирилган кун тартибини инобатга олган ҳолда истиқбол дастурини ишлаб чиқиш;
-	педагогик жараённи ташкил этиш бўйича амалий ёрдам кўрсатиш.
 7.ҳамширага:
- №119   шакл  мувофиқ    уларнинг тараққиёти тарихи ёзилган  умумий тиббий хулосага асосан болаларни қисқа муддатли гуруҳга  қабул қилишни  амалга ошириш.
- шифокор билан ҳамкорликда даволаш- профилактик муолажаларни олиб бориш.
- болаларнинг  жисмоний ривожланиши ва тараққиёти устидан назорат олиб бориш.
-8. Педагог психолог, мусиқа раҳбари ва тарбиячиларга:
Қисқа муддатли гуруҳларда болалар учун барча қулайликларни яратиш;
-Дастур   талабларини ўрганиш  ва уларни амалиётда қўллаш;
-  Болаларнинг қизиқиш ва эҳтиёжларига асосланиб машғулотларни  мунтазам ва ўз вақтида ўтказиб бориш.
- Гуруҳда ривожлантирувчи муҳитни яратиш.
-Болаларнинг ҳаётини сақлаш ва муҳофаза қилиш бўйича барча ишларни амалга ошириш.
- Мактабгача таълим муассасасининг барча меъёрий ҳужжатларини ўз вақтида юритиш.
9.Тарбиячи ёрдамчиларига:
-  Таълим- тарбия  жараёнини, машғулотларни , сайрни, чиниқтириш муолажаларини  ўз вақтида олиб боришда ёрдам бериш;
-  Гуруҳларни санитария – гигиена талабларига асосан тоза тутилишига  риоя қилиш;
 Қуйидагиларни амалга ошириш:
- Кунда гуруҳларни 2 маротаба  йиғиштириб чиқиш;
- Ўйинчоқларни, идишларни  кунда бир маротаба  санитария талабларига мувофиқ   кўрикдан ўтказиш;
-Кир бўлишига қараб ҳафтасига бир маротаба сочиқларни алмаштириш;
-Графикка асосан  гуруҳларни ҳар томонлама йиғиштириб чиқиш;
- Болаларни ўз вақтида сув билан таъминлаш;
-Болалар ҳаётини сақлаш ва муҳофаза қилиш бўйича барча кўрсатмаларни бажариш;

10. Мактабгача таълим муассасаси мудираси:
-ҳар ойнинг  15 санасигача ота- оналар томонидан қисқа муддатли гуруҳга қатнайдиган  болаларнинг овқатланиши учун  тўланадиган ҳақнинг 20% миқдорида тўлашларини таъминлаш.

11. Қисқа муддатли гуруҳларни 15.октябрдан бошлаб очилсин.
Юқоридаги буйруқнинг бажарилиш назоратини ўз зиммамда қолдираман ва  катта тарбиячининг зиммасига услубий- ташкилий ишларнинг бажарилиш назоратини,тарбиячи ёрдамчиси зиммасига гуруҳларни санитария- гигиена талабларига асосан  тартибга солиш назоратини юклайман.
 
Асос:  Шаҳар таълим бошқарувининг Буйруқ №____  Сана______.
 Мактабгача таълим муассасаси мудираси